{"id":8,"date":"2026-06-11T16:45:05","date_gmt":"2026-06-11T14:45:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.nasiprzodkowie.pl\/atlas\/krakow\/"},"modified":"2026-09-30T12:24:33","modified_gmt":"2026-09-30T10:24:33","slug":"krakow","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.nasiprzodkowie.pl\/atlas\/krakow\/","title":{"rendered":"Krak\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Historia rodziny w miejscowo\u015bci<\/h2>\n

Zacznij od daty wydarzenia i parafii, a nie od dzisiejszego adresu - granice krakowskich parafii miejskich zmienia\u0142y si\u0119 wraz z rozrostem miasta i przy\u0142\u0105czaniem podmiejskich gmin. Przynale\u017cno\u015b\u0107 pa\u0144stwowa Krakowa zmienia\u0142a si\u0119 kilkakrotnie: Austria zaj\u0119\u0142a miasto w trzecim rozbiorze, w latach 1815\u20131846 istnia\u0142o Wolne Miasto Krak\u00f3w, a po 1846 roku miasto wesz\u0142o w sk\u0142ad Galicji. Od 1810 roku duchowni prowadzili tu akta stanu cywilnego; zesp\u00f3\u0142 parafii Mariackiej w Archiwum Narodowym w Krakowie obejmuje lata 1810-1933, a jego opis wymienia j\u0119zyki polski i \u0142aci\u0144ski. J\u0119zyk konkretnej ksi\u0119gi sprawdzaj w opisie zespo\u0142u, zamiast zak\u0142ada\u0107 go z g\u00f3ry. Na karcie znajdziesz odsy\u0142acze do archiw\u00f3w, parafii i prasy zwi\u0105zanej z miastem.<\/p>\n

Parafie i ksi\u0119gi<\/h2>\n

Otw\u00f3rz kart\u0119 parafii Mariackiej<\/a> i zestaw j\u0105 z dat\u0105 wydarzenia. W krakowskim Starym Mie\u015bcie kilka parafii s\u0105siadowa\u0142o ze sob\u0105 w promieniu kilkuset metr\u00f3w, wi\u0119c blisko\u015b\u0107 ko\u015bcio\u0142a niczego nie przes\u0105dza - rozstrzyga zapis w ksi\u0119dze.<\/p>\n

Dawna prasa<\/h2>\n

Otw\u00f3rz kart\u0119 gazety zwi\u0105zanej z miastem<\/a><\/p>\n

Archiwa i \u017ar\u00f3d\u0142a lokalne<\/h2>\n

Archiwum Narodowe w Krakowie<\/a> \u00b7 Szukaj w Archiwach<\/a>. Sprawdzaj nazwy zespo\u0142\u00f3w, zakres lat i sygnatury.<\/p>\n

Mapa i kontekst<\/h2>\n

Mapa pokazuje dzisiejsze po\u0142o\u017cenie Krakowa. Sprawdzaj\u0105c przynale\u017cno\u015b\u0107 administracyjn\u0105, ustal j\u0105 dla konkretnego roku: dzielnice takie jak Podg\u00f3rze czy Nowa Huta mia\u0142y wcze\u015bniej w\u0142asny, odr\u0119bny status. <\/p>\n

Spisy mieszka\u0144c\u00f3w jako drugi tor poszukiwa\u0144<\/h2>\n

Wykaz zbior\u00f3w online ANK<\/a> wskazuje m.in. spisy Krakowa z lat 1850 (29\/84), 1870 (29\/86), 1880 (29\/87), 1890 (29\/88), 1900 (29\/89) i 1910 (29\/90). Archiwum opublikowa\u0142o r\u00f3wnie\u017c spis z 1921 roku, zesp\u00f3\u0142 29\/91<\/a>. To konkretne punkty wyj\u015bcia do sprawdzania adres\u00f3w i sk\u0142adu gospodarstwa domowego.<\/p>\n

Dobierz spis do czasu pobytu rodziny. Osoby mieszkaj\u0105cej w Krakowie w 1900 roku nie nale\u017cy bez sprawdzenia przenosi\u0107 pod ten sam adres w 1910 roku. Zanotuj dzielnic\u0119, ulic\u0119, numer domu, numer zapisu oraz sygnatur\u0119. Przy zmianie numeracji domu zachowaj numer ze \u017ar\u00f3d\u0142a, a wsp\u00f3\u0142czesny odpowiednik dodaj dopiero po potwierdzeniu.<\/p>\n

Przyk\u0142ad wykorzystania spisu<\/h2>\n

Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce akt ma\u0142\u017ce\u0144stwa podaje adres jednego z narzeczonych. Wybierz najbli\u017cszy czasowo spis, znajd\u017a w\u0142a\u015bciw\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 i sprawd\u017a osoby zapisane pod tym adresem. Por\u00f3wnuj nazwiska, wiek, miejsce urodzenia i zaw\u00f3d, je\u015bli wyst\u0119puj\u0105. Pod jednym adresem mogli mieszka\u0107 krewni, ale te\u017c sublokatorzy, s\u0142u\u017cba albo czeladnicy. Dopiero oznaczenie relacji lub dodatkowy akt uzasadnia dodanie nowej wi\u0119zi w drzewie.<\/p>\n

Metryki i prasa<\/h2>\n

Dla parafii Mariackiej potwierdzony punkt dost\u0119pu stanowi zesp\u00f3\u0142 29\/328\/0<\/a>. Szczeg\u00f3\u0142y zakresu s\u0105 na naszej karcie parafii. Nie obejmuje on z definicji wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w Krakowa. Ustal wyznanie i w\u0142a\u015bciw\u0105 parafi\u0119 dla konkretnego wydarzenia. Nast\u0119pnie por\u00f3wnaj metryk\u0119 ze spisem mieszka\u0144c\u00f3w, a ewentualne prasowe og\u0142oszenie z dat\u0105 i adresem ustalonymi w tych dokumentach.<\/p>\n

\u201eCzas\u201d mo\u017ce uzupe\u0142ni\u0107 histori\u0119 rodziny o informacj\u0119 publiczn\u0105, lecz znalezione nazwisko wymaga identyfikacji. W gazecie zapisuj dok\u0142adny numer i stron\u0119; w archiwum pe\u0142n\u0105 sygnatur\u0119. Nie zast\u0119puj tych oznacze\u0144 nazw\u0105 miasta. Je\u015bli rodzina mieszka\u0142a w Podg\u00f3rzu, sprawd\u017a r\u00f3wnie\u017c odr\u0119bnie opisane spisy tego miasta, wymienione w zasobach ANK. Dzisiejsza granica Krakowa nie wyznacza automatycznie uk\u0142adu historycznych zespo\u0142\u00f3w.<\/p>\n

Odsy\u0142acze do spis\u00f3w i zespo\u0142u metryk sprawdzono 26 wrze\u015bnia 2026 r.; zakres pojedynczych jednostek trzeba sprawdzi\u0107 przed zam\u00f3wieniem.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a i data weryfikacji<\/h2>\n