{"id":13,"date":"2026-09-21T13:31:03","date_gmt":"2026-09-21T11:31:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.nasiprzodkowie.pl\/dna\/testy\/surowe-dane-i-przeniesienie-wyniku\/"},"modified":"2026-09-21T15:47:59","modified_gmt":"2026-09-21T13:47:59","slug":"surowe-dane-i-przeniesienie-wyniku","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.nasiprzodkowie.pl\/dna\/testy\/surowe-dane-i-przeniesienie-wyniku\/","title":{"rendered":"Surowe dane: pobranie, kopia i przeniesienie wyniku"},"content":{"rendered":"

Po zako\u0144czeniu badania serwis udost\u0119pnia plik nazywany surowymi danymi. To on jest w\u0142a\u015bciwym wynikiem testu \u2014 wszystko, co widzisz na stronie, jest ju\u017c interpretacj\u0105 tego pliku. Warto go pobra\u0107, zachowa\u0107 i rozumie\u0107, czym jest.<\/p>\n

Co jest w \u015brodku<\/h2>\n

Plik to zwyk\u0142y tekst. Ka\u017cdy wiersz opisuje jedn\u0105 zbadan\u0105 pozycj\u0119 w genomie i zawiera cztery informacje: identyfikator pozycji, numer chromosomu, po\u0142o\u017cenie na chromosomie oraz odczytane litery \u2014 po jednej z chromosomu odziedziczonego po matce i po ojcu.<\/p>\n

Wierszy jest zwykle kilkaset tysi\u0119cy. Brzmi imponuj\u0105co, a w istocie jest to pr\u00f3bkowanie: badane s\u0105 wybrane pozycje znane ze zmienno\u015bci mi\u0119dzy lud\u017ami, a nie ca\u0142o\u015b\u0107 materia\u0142u genetycznego. To wystarcza w zupe\u0142no\u015bci do por\u00f3wnywania pokrewie\u0144stwa i jest znacznie ta\u0144sze ni\u017c odczyt ca\u0142ego genomu.<\/p>\n

Plik nie zawiera nazwisk, dat ani drzewa. Zawiera natomiast dane, kt\u00f3re jednoznacznie identyfikuj\u0105 osob\u0119 i kt\u00f3rych nie da si\u0119 sensownie zanonimizowa\u0107. To punkt, do kt\u00f3rego wr\u00f3cimy przy przenoszeniu.<\/p>\n

Zr\u00f3b w\u0142asn\u0105 kopi\u0119<\/h2>\n

Pobierz plik i przechowuj go poza kontem w serwisie. Pow\u00f3d jest prozaiczny: firmy bywaj\u0105 przejmowane, zmieniaj\u0105 regulaminy, ko\u0144cz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107, a konta bywaj\u0105 zamykane po okresie nieaktywno\u015bci. Osoba, kt\u00f3ra przebada\u0142a si\u0119 dziesi\u0119\u0107 lat temu i nie pobra\u0142a pliku, czasem nie ma ju\u017c do czego wraca\u0107.<\/p>\n

Kopi\u0119 trzymaj tam, gdzie trzymasz inne prywatne dokumenty rodzinne. Plik jest niewielki, wi\u0119c zmie\u015bci si\u0119 wsz\u0119dzie, tak\u017ce w kopii zapasowej ca\u0142ego archiwum domowego. Warto dopisa\u0107 do niego notatk\u0119: kto, kiedy, w jakim serwisie i jaka wersja badania \u2014 po latach nie b\u0119dzie to oczywiste.<\/p>\n

Osobna uwaga dotyczy test\u00f3w wykonywanych osobom starszym. Plik pozostaje u\u017cyteczny r\u00f3wnie\u017c wtedy, gdy osoba badana ju\u017c nie \u017cyje, a ponowne pobranie pr\u00f3bki nie jest mo\u017cliwe. To argument, \u017ceby zrobi\u0107 kopi\u0119 od razu, a nie kiedy\u015b.<\/p>\n

Przeniesienie do innych serwis\u00f3w<\/h2>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 serwis\u00f3w przyjmuje pliki wykonane u konkurencji. Dzi\u0119ki temu za jeden test mo\u017cna pojawi\u0107 si\u0119 w kilku bazach dopasowa\u0144, co przy szukaniu krewnych bywa r\u00f3\u017cnic\u0105 mi\u0119dzy list\u0105 pust\u0105 a u\u017cyteczn\u0105. Cz\u0119\u015b\u0107 serwis\u00f3w takich przeniesie\u0144 nie przyjmuje i wymaga w\u0142asnej pr\u00f3bki.<\/p>\n

Zasady bywaj\u0105 zmieniane, a niekt\u00f3re funkcje po przeniesieniu wymagaj\u0105 dodatkowej op\u0142aty. Przed pobraniem pliku sprawd\u017a u docelowego serwisu, czy przyjmuje wyniki z tej firmy, w kt\u00f3rej si\u0119 bada\u0142e\u015b, oraz w jakiej wersji \u2014 starsze formaty bywaj\u0105 odrzucane.<\/p>\n

Przy przenoszeniu zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119 na jedn\u0105 rzecz techniczn\u0105: przesy\u0142aj plik w postaci, w jakiej go pobra\u0142e\u015b. Otwarcie go w arkuszu kalkulacyjnym i ponowne zapisanie potrafi zmieni\u0107 format na tyle, \u017ce serwis odm\u00f3wi przyj\u0119cia.<\/p>\n

Zanim wy\u015blesz plik gdziekolwiek<\/h2>\n

Przeniesienie danych to nie kopiowanie zdj\u0119cia. Przekazujesz materia\u0142, kt\u00f3ry identyfikuje Ciebie, a po\u015brednio m\u00f3wi te\u017c o Twoich rodzicach, rodze\u0144stwie i dzieciach, kt\u00f3rzy o niczym nie wiedzieli i niczego nie podpisywali. Warto podj\u0105\u0107 t\u0119 decyzj\u0119 \u015bwiadomie.<\/p>\n

Przeczytaj, co serwis robi z przes\u0142anym plikiem: czy wykorzystuje go wy\u0142\u0105cznie do dopasowa\u0144, czy tak\u017ce do bada\u0144 naukowych, czy udost\u0119pnia partnerom, jak d\u0142ugo przechowuje i co dzieje si\u0119 po usuni\u0119ciu konta. Sprawd\u017a, czy zgody na badania s\u0105 odr\u0119bne od zgody podstawowej i czy mo\u017cna ich udzieli\u0107 osobno.<\/p>\n

Sprawd\u017a r\u00f3wnie\u017c, czy baza jest udost\u0119pniana organom \u015bcigania i na jakich zasadach. Cz\u0119\u015b\u0107 serwis\u00f3w genealogicznych wprowadzi\u0142a tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 jako wyb\u00f3r u\u017cytkownika, przy czym domy\u015blne ustawienie bywa r\u00f3\u017cne w r\u00f3\u017cnych serwisach i bywa zmieniane. To nie jest argument przeciw przenoszeniu danych, tylko rzecz, o kt\u00f3rej trzeba wiedzie\u0107 przed, a nie po.<\/p>\n

Nie przesy\u0142aj cudzego pliku bez zgody w\u0142a\u015bciciela, nawet je\u015bli to bliski krewny i nawet je\u015bli sam administrujesz jego kontem. Je\u015bli zarz\u0105dzasz testem osoby starszej lub zmar\u0142ej, ustal wcze\u015bniej, na co ta osoba si\u0119 godzi\u0142a.<\/p>\n

Gdy w rodzinie jest kilka test\u00f3w<\/h2>\n

Po pewnym czasie okazuje si\u0119 zwykle, \u017ce administrujesz nie jednym wynikiem, lecz kilkoma \u2014 swoim, rodzica, ciotki, mo\u017ce kuzyna. Warto prowadzi\u0107 to porz\u0105dnie od pocz\u0105tku, bo po dw\u00f3ch latach nikt nie pami\u0119ta, kt\u00f3re konto nale\u017cy do kogo ani kto na co si\u0119 zgodzi\u0142.<\/p>\n

Za\u0142\u00f3\u017c prosty spis: osoba badana, pokrewie\u0144stwo wzgl\u0119dem Ciebie, serwis, data badania, kto administruje kontem, gdzie le\u017cy kopia pliku oraz na co osoba badana wyrazi\u0142a zgod\u0119. Ostatnia rubryka jest najwa\u017cniejsza i najcz\u0119\u015bciej pomijana. To ona rozstrzyga, czy wolno Ci przenie\u015b\u0107 dany plik do kolejnego serwisu albo udost\u0119pni\u0107 go krewnemu.<\/p>\n

Pliki nazywaj tak, \u017ceby nazwa m\u00f3wi\u0142a wszystko bez otwierania: nazwisko i imi\u0119 osoby badanej, serwis, rok. Trzymaj je razem z reszt\u0105 archiwum domowego, obj\u0119te t\u0105 sam\u0105 kopi\u0105 zapasow\u0105 co skany dokument\u00f3w.<\/p>\n

Usuni\u0119cie danych<\/h2>\n

Serwisy dzia\u0142aj\u0105ce na terenie Unii Europejskiej albo kieruj\u0105ce ofert\u0119 do jej mieszka\u0144c\u00f3w podlegaj\u0105 przepisom o ochronie danych, kt\u00f3re przewiduj\u0105 prawo dost\u0119pu do danych i prawo do ich usuni\u0119cia. W praktyce warto rozr\u00f3\u017cni\u0107 trzy rzeczy: usuni\u0119cie konta, usuni\u0119cie danych genetycznych z bazy oraz zniszczenie fizycznej pr\u00f3bki. Bywa, \u017ce wymagaj\u0105 one osobnych dzia\u0142a\u0144 i osobnych wniosk\u00f3w. Szczeg\u00f3\u0142y opisujemy w materiale o danych genetycznych i RODO.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a i dalsza lektura<\/h2>\n

Opracowanie redakcyjne opisuj\u0105ce spos\u00f3b post\u0119powania. Zasady pobierania, przyjmowania i usuwania danych sprawdzaj bezpo\u015brednio w regulaminach serwis\u00f3w \u2014 s\u0105 zmieniane i r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105.<\/p>\n