{"id":16,"date":"2026-09-23T18:38:33","date_gmt":"2026-09-23T16:38:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.nasiprzodkowie.pl\/policja\/akta\/gdzie-szukac-akt-policyjnych\/"},"modified":"2026-09-23T18:38:33","modified_gmt":"2026-09-23T16:38:33","slug":"gdzie-szukac-akt-policyjnych","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.nasiprzodkowie.pl\/policja\/akta\/gdzie-szukac-akt-policyjnych\/","title":{"rendered":"Gdzie szuka\u0107 akt policyjnych przodka"},"content":{"rendered":"

Pytanie \u201egdzie s\u0105 akta policyjne mojego dziadka\u201d ma cztery r\u00f3\u017cne odpowiedzi w zale\u017cno\u015bci od tego, w kt\u00f3rej formacji i w kt\u00f3rym roku s\u0142u\u017cy\u0142. Ten poradnik porz\u0105dkuje je wed\u0142ug instytucji, a potem pokazuje, jak zbudowa\u0107 zapytanie. Zasada nadrz\u0119dna: najpierw ustal formacj\u0119 i okres, opisane w dziale Formacje i okresy<\/a>, dopiero potem adresata.<\/p>\n

Cztery rodzaje dokument\u00f3w<\/h2>\n

Akta osobowe<\/strong> to teczka konkretnego funkcjonariusza: przyj\u0119cie, przebieg s\u0142u\u017cby, opinie, zwolnienie. Dokumentacja jednostki<\/strong> to akta komendy albo posterunku jako urz\u0119du: rozkazy dzienne, wykazy stanu, raporty, sprawy prowadzone. Nazwisko przodka bywa w niej nawet wtedy, gdy teczka nie przetrwa\u0142a. Rozkazy personalne<\/strong> og\u0142asza\u0142y przyj\u0119cia, przeniesienia i awanse, w okresie mi\u0119dzywojennym cz\u0119\u015bciowo drukiem. Dokumentacja emerytalna i zaopatrzeniowa<\/strong> powstawa\u0142a po stronie organu wyp\u0142acaj\u0105cego \u015bwiadczenie i zawiera przebieg s\u0142u\u017cby spisany na jego potrzeby.<\/p>\n

W zapytaniu nazwij, kt\u00f3rego rodzaju szukasz. \u201eWszystko o dziadku\u201d nie jest rodzajem dokumentu.<\/p>\n

Archiwum Akt Nowych<\/h2>\n

Przechowuje akta Komendy G\u0142\u00f3wnej Policji Pa\u0144stwowej z lat 1919\u20131939: dokumentacj\u0119 organizacyjn\u0105 i personaln\u0105 szczebla centralnego, w tym wykazy funkcjonariuszy. Akt osobowych szeregowych policjant\u00f3w jest tam niewiele; teczki oficer\u00f3w i dokumentacja centralna to zas\u00f3b bardziej prawdopodobny. Sprawd\u017a opis zespo\u0142u w Szukaj w Archiwach, zanim napiszesz, i podaj w zapytaniu numer zespo\u0142u.<\/p>\n

Archiwa pa\u0144stwowe<\/h2>\n

Akta komend wojew\u00f3dzkich i powiatowych Policji Pa\u0144stwowej trafia\u0142y do archiw\u00f3w pa\u0144stwowych w\u0142a\u015bciwych dla danego terenu, w takim zakresie, w jakim przetrwa\u0142y. Tam te\u017c s\u0105 akta w\u0142adz administracyjnych, starostw i gmin, w kt\u00f3rych policja pojawia si\u0119 jako urz\u0105d wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy, oraz zespo\u0142y policji zaborczych. W katalogu wpisuj nazw\u0119 urz\u0119du i miejscowo\u015b\u0107, nie nazwisko: zespo\u0142y s\u0105 opisane od strony wytw\u00f3rcy, a nie os\u00f3b, kt\u00f3rych dotycz\u0105.<\/p>\n

Instytut Pami\u0119ci Narodowej<\/h2>\n

W\u0142a\u015bciwy dla policji granatowej i dla Milicji Obywatelskiej oraz S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa, a tak\u017ce dla powojennych post\u0119powa\u0144 wobec przedwojennych i wojennych funkcjonariuszy. Instytut prowadzi publiczny inwentarz archiwalny, w kt\u00f3rym da si\u0119 sprawdzi\u0107 zespo\u0142y dotycz\u0105ce danej komendy i okresu, oraz katalog funkcjonariuszy organ\u00f3w bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa. Wnioski o wgl\u0105d i o kopie dokument\u00f3w osobowych sk\u0142ada si\u0119 na formularzach opisanych na stronie archiwum IPN; instytut okre\u015bla, kto jest osob\u0105 uprawnion\u0105, i przydziela archiwist\u0119 prowadz\u0105cego. Korzystanie z archiwum jest bezp\u0142atne.<\/p>\n

Archiwa Policji<\/h2>\n

Komendy wojew\u00f3dzkie i Komenda G\u0142\u00f3wna Policji przechowuj\u0105 dokumentacj\u0119 formacji, kt\u00f3ra w 1990 roku sta\u0142a si\u0119 Policj\u0105, w tym akta osobowe wielu by\u0142ych milicjant\u00f3w. Nie ma tu publicznego katalogu; pisze si\u0119 bezpo\u015brednio do komendy wojew\u00f3dzkiej w\u0142a\u015bciwej dla miejsca s\u0142u\u017cby, podaj\u0105c dane funkcjonariusza, okres i stopie\u0144 pokrewie\u0144stwa. O dokumentacj\u0119 emerytaln\u0105 pytaj organ emerytalny resortu.<\/p>\n

Archiwa obce<\/h2>\n

Dla \u017candarmerii austriackiej w\u0142a\u015bciwe jest Archiwum Pa\u0144stwowe w Wiedniu, dla policji pruskiej archiwa niemieckie, dla cz\u0119\u015bci dokumentacji okupacyjnej archiwum federalne Niemiec. Zapytania przyjmuj\u0105 po niemiecku i po angielsku. Dla policji rosyjskiej cz\u0119\u015b\u0107 akt pozosta\u0142a w Rosji i jest praktycznie niedost\u0119pna; poprzesta\u0144 na polskich archiwach pa\u0144stwowych.<\/p>\n

Zanim napiszesz do archiwum: biblioteki cyfrowe<\/h2>\n

Dla okresu mi\u0119dzywojennego najszybsza droga prowadzi nie przez archiwum, tylko przez bibliotek\u0119 cyfrow\u0105. Prasa urz\u0119dowa resortu i policji og\u0142asza\u0142a rozkazy personalne drukiem, a organ urz\u0119dowy pa\u0144stwa nadania odznacze\u0144; oba rodzaje wydawnictw s\u0105 w du\u017cej cz\u0119\u015bci zdigitalizowane i przeszukiwalne po nazwisku. Wpis znaleziony w ten spos\u00f3b podaje stopie\u0144, jednostk\u0119 i dat\u0119, czyli dok\u0142adnie to, czego archiwum wymaga w zapytaniu. Godzina w bibliotece cyfrowej skraca kwerend\u0119 o tygodnie i zamienia pytanie og\u00f3lne w konkretne.<\/p>\n

Jak napisa\u0107 zapytanie<\/h2>\n

Podaj dane w formie zapisanej w dokumentach: imi\u0119 i nazwisko, dat\u0119 i miejsce urodzenia, imiona rodzic\u00f3w. Podaj formacj\u0119, przybli\u017cony okres, znan\u0105 jednostk\u0119 i stopie\u0144. Nazwij rodzaj dokumentu, kt\u00f3rego szukasz. Je\u015bli masz numer zespo\u0142u z katalogu, przepisz go bez skracania. Podaj, kim jeste\u015b dla tej osoby, bo dost\u0119p do akt osobowych bywa ograniczony i mo\u017ce wymaga\u0107 wykazania pokrewie\u0144stwa. Rozdziel pro\u015bb\u0119 o informacj\u0119, czy dokumenty istniej\u0105, od zam\u00f3wienia kopii, bo to dwa r\u00f3\u017cne tryby i czasem dwie r\u00f3\u017cne op\u0142aty.<\/p>\n

Zapisz dat\u0119 wys\u0142ania, adresata, znak sprawy i odpowied\u017a, tak\u017ce odmown\u0105. Odmowa z jednej instytucji jest ustaleniem, kt\u00f3re kieruje do nast\u0119pnej.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a i dalsza lektura<\/h2>\n