{"id":5,"date":"2026-09-23T18:38:33","date_gmt":"2026-09-23T16:38:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.nasiprzodkowie.pl\/policja\/formacje\/"},"modified":"2026-09-23T18:38:33","modified_gmt":"2026-09-23T16:38:33","slug":"formacje","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.nasiprzodkowie.pl\/policja\/formacje\/","title":{"rendered":"Formacje i okresy"},"content":{"rendered":"<h2>Nazwa formacji rozstrzyga, gdzie szuka\u0107<\/h2><p>Na ziemiach polskich w ci\u0105gu stu lat dzia\u0142a\u0142o kilka zupe\u0142nie r\u00f3\u017cnych policji. Do 1918 roku by\u0142y to formacje trzech pa\u0144stw zaborczych, z odr\u0119bnym prawem, j\u0119zykiem i archiwami. W latach 1919\u20131939 Policja Pa\u0144stwowa, jednolita dla ca\u0142ego kraju, z osobn\u0105 Policj\u0105 Wojew\u00f3dztwa \u015al\u0105skiego. W czasie okupacji niemieckiej policja granatowa w Generalnym Gubernatorstwie. Po 1944 roku Milicja Obywatelska, przekszta\u0142cona w Policj\u0119 w 1990 roku.<\/p><p>Dokumenty ka\u017cdej z nich powstawa\u0142y w innym urz\u0119dzie i trafi\u0142y do innej instytucji. Dlatego pytanie \u201egdzie s\u0105 akta policyjne dziadka\u201d nie ma odpowiedzi, dop\u00f3ki nie wiadomo, o kt\u00f3r\u0105 formacj\u0119 chodzi i o kt\u00f3ry rok.<\/p><h2>Jedna osoba, kilka formacji<\/h2><p>To najcz\u0119stsza pu\u0142apka. Przodownik Policji Pa\u0144stwowej z 1938 roku m\u00f3g\u0142 w grudniu 1939 roku zosta\u0107 wezwany do s\u0142u\u017cby w policji granatowej, bo okupant zmobilizowa\u0142 przedwojennych funkcjonariuszy pod gro\u017ab\u0105 kary. Inny m\u00f3g\u0142 we wrze\u015bniu 1939 roku trafi\u0107 do niewoli sowieckiej i zgin\u0105\u0107 w Kalininie. Jeszcze inny m\u00f3g\u0142 po 1944 roku przej\u015b\u0107 weryfikacj\u0119 i s\u0142u\u017cy\u0107 dalej, albo zosta\u0107 zwolniony i znikn\u0105\u0107 z papier\u00f3w. Ka\u017cda z tych dr\u00f3g zostawi\u0142a \u015blad w innym miejscu.<\/p><p>Dlatego przy przodku policjancie warto u\u0142o\u017cy\u0107 o\u015b czasu i przy ka\u017cdym okresie zapisa\u0107, w jakiej formacji m\u00f3g\u0142 wtedy by\u0107. Poradniki w tym dziale opisuj\u0105 ka\u017cd\u0105 z nich osobno: kim byli jej funkcjonariusze, jak by\u0142a zorganizowana i co po niej zosta\u0142o w archiwach.<\/p><div class=\"section-cards\"><a class=\"section-card\" href=\"\/policja\/formacje\/policja-panstwowa-1919-1939\/\"><h2>Policja Pa\u0144stwowa 1919\u20131939: jak by\u0142a zbudowana i co po niej zosta\u0142o<\/h2><p>Jednolita policja II Rzeczypospolitej: komendy, posterunki, szko\u0142y, prasa urz\u0119dowa i osobna policja \u015bl\u0105ska. Co z tej struktury wynika dla poszukiwa\u0144.<\/p><span>Czytaj poradnik &rarr;<\/span><\/a><a class=\"section-card\" href=\"\/policja\/formacje\/policja-granatowa-1939-1945\/\"><h2>Policja granatowa 1939\u20131945: formacja pod okupacj\u0105 i jej dokumenty<\/h2><p>Polska policja Generalnego Gubernatorstwa, z\u0142o\u017cona z przedwojennych funkcjonariuszy zmobilizowanych przez okupanta. Sk\u0105d wzi\u0119\u0142a si\u0119 nazwa, gdzie s\u0105 akta i jak pisa\u0107 o tej s\u0142u\u017cbie w rodzinnych notatkach.<\/p><span>Czytaj poradnik &rarr;<\/span><\/a><a class=\"section-card\" href=\"\/policja\/formacje\/milicja-obywatelska-1944-1990\/\"><h2>Milicja Obywatelska 1944\u20131990: akta funkcjonariusza i gdzie ich szuka\u0107<\/h2><p>Formacja powo\u0142ana dekretem z 1944 roku, przekszta\u0142cona w Policj\u0119 w 1990. Czym r\u00f3\u017cni si\u0119 teczka milicjanta od teczki funkcjonariusza SB i do kogo pisa\u0107.<\/p><span>Czytaj poradnik &rarr;<\/span><\/a><a class=\"section-card\" href=\"\/policja\/formacje\/policja-i-zandarmeria-zaborow\/\"><h2>Policja i \u017candarmeria trzech zabor\u00f3w: przodek w obcym mundurze<\/h2><p>\u017bandarmeria austriacka, policja pruska, stra\u017c ziemska i \u017candarmeria rosyjska. Trzy pa\u0144stwa, trzy j\u0119zyki i trzy zestawy archiw\u00f3w dla s\u0142u\u017cby sprzed 1918 roku.<\/p><span>Czytaj poradnik &rarr;<\/span><\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cztery okresy i cztery obiegi dokument\u00f3w: policje zaborcze, Policja Pa\u0144stwowa, policja granatowa i Milicja Obywatelska. Ten sam cz\u0142owiek m\u00f3g\u0142 przej\u015b\u0107 przez dwa z nich.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"class_list":["post-5","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nasiprzodkowie.pl\/policja\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nasiprzodkowie.pl\/policja\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nasiprzodkowie.pl\/policja\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nasiprzodkowie.pl\/policja\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nasiprzodkowie.pl\/policja\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.nasiprzodkowie.pl\/policja\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nasiprzodkowie.pl\/policja\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}