{"id":29,"date":"2026-10-07T14:31:21","date_gmt":"2026-10-07T12:31:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.nasiprzodkowie.pl\/poznan\/?page_id=29"},"modified":"2026-10-07T14:33:09","modified_gmt":"2026-10-07T12:33:09","slug":"ksiegi-adresowe","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.nasiprzodkowie.pl\/poznan\/miasto\/ksiegi-adresowe\/","title":{"rendered":"Ksi\u0105\u017cki adresowe Poznania 1844-1937"},"content":{"rendered":"<p>Ksi\u0105\u017cka adresowa m\u00f3wi, gdzie mieszka\u0142 przodek, czym si\u0119 zajmowa\u0142 i czy prowadzi\u0142 warsztat lub sklep. Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa (WBC) ma zeskanowane pozna\u0144skie wydania z lat 1844-1937: do 1917 r. niemieckie, od 1923 r. polskie.<\/p>\n<h2>Co jest w ksi\u0105\u017cce adresowej<\/h2>\n<p>Ksi\u0105\u017cki adresowe zawiera\u0142y zwykle alfabetyczny spis mieszka\u0144c\u00f3w z zawodem i adresem, a wiele z nich tak\u017ce spis dom\u00f3w wed\u0142ug ulic, wykaz urz\u0119d\u00f3w i instytucji oraz spis firm wed\u0142ug bran\u017c. Uk\u0142ad konkretnego rocznika najlepiej sprawdzi\u0107 w spisie tre\u015bci skanu. Por\u00f3wnanie kilku kolejnych rocznik\u00f3w pokazuje przeprowadzki rok po roku. Cz\u0119\u015b\u0107 wyda\u0144 z lat 1894-1899 obejmuje tak\u017ce przedmie\u015bcia: Je\u017cyce (Jersitz), \u0141azarz (St. Lazarus), Wild\u0119, Piotrowo, Berdychowo i Bartholdshof.<\/p>\n<p>Przed 1919 r. nazwy ulic s\u0105 niemieckie. Do rozszyfrowania s\u0142u\u017cy zestawienie zmian nazw opisane na stronie o <a href=\"\/poznan\/miasto\/nazwy-ulic\/\">dawnych nazwach ulic<\/a>.<\/p>\n<h2>Wydania w WBC<\/h2>\n<p>Ka\u017cdy odsy\u0142acz prowadzi do opisu publikacji w WBC, sk\u0105d otwiera si\u0119 skan.<\/p>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Rok<\/th>\n<th>Tytu\u0142 (skr\u00f3cony)<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/110332\/edition\/121276\">1844<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/1939\/edition\/3253\">1845<\/a><\/td>\n<td>Wohnungs-Anzeiger<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/790853\">1855<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/302859\/edition\/248467\">1862<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/790854\">1865<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/2134\/edition\/3642\">1868<\/a><\/td>\n<td>Posener Wohnungs-Anzeiger<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/11475\/edition\/18637\">1872<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/4168\/edition\/7419\">1876<\/a><\/td>\n<td>Adressbuch (wydanie z 1876 r. oparte na spisie ludno\u015bci z 1 grudnia 1875 r.)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/2132\/edition\/3638\">1879<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/138194\/edition\/147553\">1882<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/2543\/edition\/4379\">1884<\/a><\/td>\n<td>Adress- und Gesch\u00e4fts-Handbuch; 1884 Wohnungs- und Gesch\u00e4fts-Anzeiger<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/1673\/edition\/2720\">1885<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/1672\/edition\/2718\">1886<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/1671\/edition\/2716\">1887<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/112029\/edition\/124124\">1888<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/1670\/edition\/2714\">1889<\/a><\/td>\n<td>Adress- und Gesch\u00e4fts-Handbuch<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/2544\/edition\/4381\">1890<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/4169\/edition\/7421\">1891<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/1669\/edition\/2712\">1892<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/4170\/edition\/7423\">1893<\/a><\/td>\n<td>Adress- und Gesch\u00e4fts-Handbuch<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/1668\/edition\/2710\">1894<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/1667\/edition\/2708\">1895<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/1666\/edition\/2706\">1896<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/112030\/edition\/126209\">1897<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/2784\/edition\/4835\">1898<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/2785\/edition\/4839\">1899<\/a><\/td>\n<td>Adress- und Gesch\u00e4fts-Handbuch z przedmie\u015bciami<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/2787\/edition\/4843\">1900<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/2789\/edition\/4845\">1901<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/112035\/edition\/125049\">1902<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/2790\/edition\/4851\">1903<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/2606\/edition\/4491\">1904<\/a><\/td>\n<td>Adressbuch<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/4171\/edition\/7425\">1905<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/2612\/edition\/4503\">1906<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/2626\/edition\/4527\">1907<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/2628\/edition\/4531\">1908<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/2616\/edition\/4505\">1909<\/a><\/td>\n<td>Adressbuch<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/2630\/edition\/4533\">1910<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/2780\/edition\/4829\">1911<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/2617\/edition\/4507\">1912<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/2782\/edition\/4833\">1913<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/4172\/edition\/7427\">1914<\/a><\/td>\n<td>Adressbuch<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/4173\/edition\/7429\">1916<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/4175\/edition\/7433\">1917<\/a><\/td>\n<td>Adressbuch<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/650534\/edition\/561586\">1923<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/650535\/edition\/561587\">1926<\/a><\/td>\n<td>Ksi\u0105\u017cka adresowa miasta sto\u0142ecznego Poznania<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/650536\/edition\/561588\">1930<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/99201\/edition\/110754\">1933<\/a><\/td>\n<td>Ksi\u0119ga adresowa miasta sto\u0142ecznego Poznania<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.wbc.poznan.pl\/dlibra\/publication\/23569\/edition\/38737\">1936\/37<\/a><\/td>\n<td>Ksi\u0119ga adresowa dla handlu, przemys\u0142u i rzemios\u0142a<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Lata 1907, 1923, 1926, 1930 i 1933 maj\u0105 w WBC po dwa egzemplarze; przy nieczytelnej stronie warto otworzy\u0107 drugi.<\/p>\n<h2>Wydania specjalne<\/h2>\n<p>W WBC s\u0105 te\u017c ksi\u0105\u017cki adresowe miejskiego zarz\u0105du opieki nad ubogimi (Adressbuch der St\u00e4dtischen Armen-Verwaltung) z lat 1885, 1886, 1890, 1894, 1912 i 1914, ksi\u0105\u017cka adresowa oficer\u00f3w i urz\u0119dnik\u00f3w z okresu pruskiego, ksi\u0105\u017cka adresowa oficer\u00f3w garnizonu z okresu mi\u0119dzywojennego oraz spisy abonent\u00f3w telefonicznych z lat 1924 i 1926\/27.<\/p>\n<h2>Luki<\/h2>\n<p>W WBC nie znale\u017ali\u015bmy wyda\u0144 z 1915 r., lat 1918-1922 i 1934-1939 ani ksi\u0105\u017cek adresowych z okresu okupacji. To brak w tej bibliotece, nie dow\u00f3d, \u017ce takich wyda\u0144 nie by\u0142o. Lata te mo\u017cna uzupe\u0142ni\u0107 <a href=\"\/poznan\/akta\/kartoteka-ewidencji-ludnosci\/\">kartotek\u0105 ewidencji ludno\u015bci<\/a>, kt\u00f3ra podaje kolejne adresy do 1931 r.<\/p>\n<h2>\u0179r\u00f3d\u0142a<\/h2>\n<ul>\n<li>Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa - opisy wyda\u0144 podane w tabeli<\/li>\n<li><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/bracz.edu.pl\/bazy-i-zasoby-cyfrowe\/\">Biblioteka Raczy\u0144skich - bazy i zasoby cyfrowe<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142a sprawdzone 7 pa\u017adziernika 2026 r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czterdzie\u015bci kilka wyda\u0144 z lat 1844-1937 w Wielkopolskiej Bibliotece Cyfrowej, od Wohnungs-Anzeiger do polskich ksi\u0105g adresowych. Wykaz i luki.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":17,"parent":27,"menu_order":10,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"class_list":["post-29","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.nasiprzodkowie.pl\/poznan\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/29","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.nasiprzodkowie.pl\/poznan\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.nasiprzodkowie.pl\/poznan\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nasiprzodkowie.pl\/poznan\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nasiprzodkowie.pl\/poznan\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.nasiprzodkowie.pl\/poznan\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/29\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45,"href":"https:\/\/www.nasiprzodkowie.pl\/poznan\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/29\/revisions\/45"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nasiprzodkowie.pl\/poznan\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/27"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.nasiprzodkowie.pl\/poznan\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.nasiprzodkowie.pl\/poznan\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}