Prasa · Źródła do historii rodzin

Katalog dawnych gazet

Karty dawnych gazet: krakowski Czas, Kurjer Warszawski i wrocławska Schlesische Zeitung, z potwierdzonymi punktami dostępu w bibliotekach cyfrowych.

Pierwsza strona dawnej gazety z winietą Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego, herbem z orłem i datą 9 stycznia 1843
Winieta „Gazety Wielkiego Xięstwa Poznańskiego”, nr 7 z 9 stycznia 1843. Jagiellońska Biblioteka Cyfrowa. Wikimedia Commons, domena publiczna. Kliknięcie otwiera większy obraz.

Tytuł to punkt wejścia

Karta gazety wskazuje miasto i bibliotekę cyfrową. Przed wyszukiwaniem konkretnej osoby sprawdź dostępne roczniki, warianty tytułu i sposób przeglądania numerów. Zakres skanów nie musi odpowiadać pełnemu okresowi wydawania.

Pierwsze opracowane przykłady

Czas opisujemy na podstawie potwierdzonego numeru z 1848 roku w Jagiellońskiej Bibliotece Cyfrowej. Kurjer Warszawski ma w CRISPA potwierdzony numer 3 z 1821 roku. Schlesische Zeitung ma potwierdzony zbiór rocznika 1913 w Bibliotece Cyfrowej Uniwersytetu Wrocławskiego. Nie deklarujemy kompletności roczników ani własnego zbioru skanów.

Tytuł i miasto wydania

Winieta pozwala zestawić nazwę gazety z miejscem i datą wydania. Nasza karta „Schlesische Zeitung” dotyczy tytułu wrocławskiego; podobnie nazwane pismo z innego miasta wymaga osobnego opisu. Przy różnicy między katalogiem a skanem warto zachować oba zapisy i wyjaśnić, którego wydania dotyczą.

Rozróżniaj daty ukazywania się pisma i zakres cyfrowej kolekcji. Biblioteka może udostępniać tylko pojedyncze numery, część rocznika lub określone wydanie. Zanim uznasz, że w gazecie nie ma szukanego nazwiska, ustal, czy przejrzany zbiór obejmuje potrzebny okres i dodatki.

Dobór tytułu do pytania rodzinnego

Jeżeli znasz datę zgonu, zacznij od numerów z tej daty i dni następnych, odnotowując każde rozszerzenie poszukiwań. Gdy interesuje Cię firma, łącz nazwisko z adresem i branżą. Przy osobie mieszkającej poza miastem wydania nie zakładaj z góry, że lokalny dziennik jej nie wymienił. Zapisuj jednak wyłącznie to, co wynika z ogłoszenia. Pochodzenie z tej samej miejscowości nie wystarcza do utożsamienia dwóch osób. Dalsze wskazówki znajdziesz w działach o nekrologach i ogłoszeniach.

Źródła i data weryfikacji

Informacje i odsyłacze sprawdzone 17 września 2026 r. Zbiory oraz zasady dostępu mogą się zmieniać.