Akta i archiwa

Księgi metrykalne w Archiwum Archidiecezjalnym

Oryginały ksiąg poznańskich parafii katolickich: spis 26 parafii, 70 lat karencji, mikrofilmy zamiast oryginałów i kwerenda do trzech lat.

Ulica Jezuicka i kościół farny w Poznaniu na pocztówce z lat 1913-1917
Ulica Jezuicka (Jesuitenstraße) z kościołem farnym, pocztówka z lat 1913-1917. Biblioteka Narodowa (Polona). Domena publiczna, Wikimedia Commons. Kliknięcie otwiera większy obraz.

Archiwum Państwowe w Poznaniu ma odpisy ksiąg parafialnych, które od końca XVIII w. duchowni przekazywali do sądów. Oryginały ksiąg poznańskich parafii katolickich przechowuje Archiwum Archidiecezjalne w Poznaniu przy ul. ks. Ignacego Posadzego 2. Gdy w odpisie brakuje rocznika albo wpis jest nieczytelny, właśnie tu jest druga szansa.

Parafie z Poznania w spisie archiwum

Archiwum publikuje spis parafii, których księgi metrykalne przechowuje. Z samego Poznania jest w nim 26 pozycji, m.in. Archikatedra, Boże Ciało, kolegiata św. Marii Magdaleny, kolegiata św. Mikołaja, św. Marcin, św. Wojciech, św. Jan Jerozolimski, św. Roch, Najświętsze Serce Jezusa, Matka Boska Bolesna, Świętej Trójcy oraz parafia wojskowa. Spis nie podaje lat, a archiwum zastrzega, że obecność księgi w bazie nie oznacza jeszcze, że jest udostępniana. Katalog z typem dokumentu „Księgi metrykalne” działa pod adresem aap.bibliosys.pl.

Zasady udostępniania

Zasada Co oznacza w praktyce
70 lat od wpisu Dane wydaje się z zapisów starszych niż 70 lat i tylko wtedy, gdy nie dotyczą osób żyjących.
100 lat bez potwierdzenia zgonu Jeśli nie wiadomo, czy osoba żyje, archiwum przyjmuje, że żyje przez 100 lat od zdarzenia.
Bez oryginałów Księgi udostępnia się na mikrofilmach albo w Cyfrowym Archiwum Archidiecezji Poznańskiej, odpłatnie.
Bez kopii z ksiąg Archiwum nie wykonuje skanów, zdjęć ani kserokopii z ksiąg metrykalnych.
Kwerenda do 3 lat Archiwum przeszukuje najwyżej trzy lata; szersze poszukiwania kieruje do współpracującego biura ORIGO.

Wniosek składa się na formularzu archiwum (FMR), a opłaty są pobierane w dwóch etapach. Cyfrowe Archiwum uruchomiono w 2010 r.; ponad 400 jednostek jest dostępnych na monitorach w czytelni.

Kiedy pisać do archiwum diecezjalnego

Najpierw sprawdź odpisy w Archiwum Państwowym. Zespoły parafii katolickich (53/3457-3464) mają skany w Szukaj w Archiwach, np. św. Marcin z lat 1778-1941 i św. Maria Magdalena z lat 1800-1941. Do archiwum diecezjalnego warto pisać, gdy:

  • w odpisie brak potrzebnego rocznika, a parafia jest w spisie archiwum,
  • chodzi o starsze roczniki, których nie ma w zespole parafii w Archiwum Państwowym (pruskie odpisy sporządzano od 1794 r.),
  • wpis w odpisie jest niepełny i potrzebny jest oryginał do porównania.

Wnioskując o kwerendę, podaj parafię, rodzaj aktu, nazwisko, imię i jak najwęższy zakres lat. Przy limicie trzech lat precyzyjny rok z innego źródła, np. z karty meldunkowej, oszczędza czas i opłaty.

Źródła

Źródła sprawdzone 7 października 2026 r.