Miasto i adresy

W Poznaniu adres jest kluczem do akt. Od niego zależy, czy dom leżał w mieście czy na przedmieściu z własnym urzędem stanu cywilnego, do której parafii należała rodzina i w której książce adresowej jej szukać. Ten dział zbiera źródła, które pozwalają przełożyć adres z dokumentu na właściwe miejsce w archiwum.

Kolejność pracy jest prosta: najpierw ustal adres i rok (z karty meldunkowej, książki adresowej albo aktu), potem dzisiejszą lokalizację, a na końcu granice miasta w tym roku.

Przykład: ulica Głogowska

Ulica biegnąca przez Łazarz zmieniała nazwę w XX w. kilka razy. Według Wikipedii w 1900 r. była to Glogauer Straße, w 1919 r. ul. Głogowska, w 1929 r. ul. Marszałka Focha, w czasie okupacji Glogauerstraße, a potem Grünberger Straße, po wojnie znów ul. Marszałka Focha, następnie ul. Konstantego Rokossowskiego, a od 1956 r. ponownie ul. Głogowska. Adres „Focha” w dokumencie z lat 30. to więc ta sama ulica co „Glogauer Straße” na karcie meldunkowej z lat 1900-1918.

Łazarz wszedł do Poznania w 1900 r. Dziecko urodzone przy łazarskim odcinku ulicy w 1905 r. będzie w aktach miejskiego urzędu stanu cywilnego, a urodzone w 1899 r. w aktach urzędu Łazarza (zespół 4852 w Archiwum Państwowym, skany z lat 1898-1900).

Źródła

Źródła sprawdzone 7 października 2026 r.

Granice miasta 1797-1987 a miejsce aktu

Książki adresowe Poznania 1844-1937

Dawne nazwy poznańskich ulic

Plany Poznania z XIX i XX wieku

Bambrzy i ich wsie

Poznańskie gazety do 1939 roku

Kronika Miasta Poznania i repozytorium CYRYL

Przykład: ulica Głogowska

Źródła