.jpg){kind=link}
Od 1 października 1874 r. w Prusach, a więc i w Poznaniu, urodzenia, małżeństwa i zgony rejestrowały państwowe urzędy stanu cywilnego (Standesamt). Księgi parafialne prowadzono dalej, ale moc urzędową miał od tej pory akt z urzędu. Dla genealoga oznacza to, że po 1874 r. najpierw trzeba ustalić, który urząd był właściwy dla adresu rodziny. W Poznaniu nie był to jeden urząd: osobne księgi prowadziły obwody miejskie, obwody wiejskie i przedmieścia, zanim weszły w granice miasta.
Zespoły w Archiwum Państwowym w Poznaniu
Archiwum publikuje wykaz zeskanowanych zespołów udostępnionych w serwisie Szukaj w Archiwach. Dla Poznania i dawnych przedmieść obejmuje jedenaście urzędów. Pełna sygnatura ma postać 53/numer zespołu/…, gdzie 53 to kod archiwum.
| Zespół | Urząd stanu cywilnego | Zakres skanów |
|---|---|---|
| 1926 | Poznań (obwód miejski) | urodzenia 1878-1901, małżeństwa 1878 i 1880-1900, zgony 1878-1900 |
| 5592 | Poznań II obwód miejski | 1906-1914 |
| 1927 | Poznań I obwód wiejski | 1874-1914 |
| 1928 | Poznań II obwód wiejski | 1874-1877 |
| 1929 | Górczyn | 1877-1897 |
| 1930 | Jeżyce | 1890-1900 |
| 4818 | Wilda | 1895-1900 |
| 4852 | Łazarz | 1898-1900 |
| 5542 | Poznań-Główna | 1904-1914 |
| 1931 | Kobylepole | 1878-1881 |
| 1932 | Piotrowo (Głuszyna) | 1878-1913 |
Zakres skanów to nie to samo co zakres zachowanych ksiąg. Brak roku w tabeli oznacza tylko, że nie ma go w internecie; o pozostałe lata trzeba zapytać archiwum.
Przedmieście czy miasto
Jeżyce, Łazarz, Wilda i Górczyn weszły do Poznania w 1900 r. Urzędy tych przedmieść kończą się w tabeli właśnie na 1900 r. (Górczyn wcześniej, w 1897 r.). Rodzina z Jeżyc, której dziecko urodziło się w 1895 r., będzie więc w księgach urzędu jeżyckiego, a jej dziecko urodzone w 1905 r. już w księgach miejskich. Główna weszła do miasta dopiero 1 stycznia 1925 r., dlatego jej urząd ma skany z lat 1904-1914. Daty wszystkich przyłączeń zebraliśmy na stronie o granicach miasta.
Gdy adres leżał poza miastem, a dzielnica nie miała jeszcze własnego urzędu, sprawdź oba obwody wiejskie. Pierwszy ma skany z lat 1874-1914, drugi tylko z lat 1874-1877.
Indeksy do tych ksiąg
Małżeństwa z urzędu Poznań z lat 1874-1899 są w Poznan Project: 16 939 rekordów. Geneteka ma m.in. małżeństwa z Jeżyc z lat 1890-1899, akta Wildy z lat 1895-1899 i I obwodu wiejskiego z lat 1874-1877. Indeksy i ich zakresy opisuje strona o indeksach metrykalnych.
Akta późniejsze
Akty urodzenia sprzed 100 lat oraz akty małżeństwa i zgonu sprzed 80 lat urząd stanu cywilnego przekazuje do archiwum państwowego. Młodsze są nadal w Urzędzie Stanu Cywilnego w Poznaniu przy ul. Libelta, a odpis może dostać tylko osoba uprawniona. Zasady opisujemy na stronie o odpisie aktu.
Źródła
- Archiwum Państwowe w Poznaniu - zasób udostępniony w Szukaj w Archiwach
- Poznan Project - powiat Poznań-Miasto
- Geneteka - wykaz indeksów, województwo wielkopolskie
- Rozporządzenie Rady Ministrów z 17 grudnia 1924 r. o rozszerzeniu granic miasta Poznania (Dz.U. 1924 poz. 996)
Źródła sprawdzone 7 października 2026 r.