Archiwa

Jak zamówić akta lub skan w archiwum

Precyzyjne zamówienie ułatwia odnalezienie dokumentu. Ustal instytucję, opisz materiał i odróżnij zamówienie kopii od prośby o poszukiwania.

Najpierw sprawdź, czy kopia jest już dostępna

Zanim wyślesz zamówienie, sprawdź opis materiału i dostępne skany. Sam wpis w katalogu nie oznacza, że cały zbiór został zdigitalizowany. Jeśli skan jest widoczny, zanotuj dane archiwalne dokumentu i zachowaj kopię wraz z adresem źródła.

Zespół, jednostka i numer aktu

Zespół archiwalny łączy dokumenty pochodzące od określonego twórcy. Jednostka archiwalna może być księgą lub teczką i ma sygnaturę. Numer aktu wskazuje konkretny wpis wewnątrz księgi. Do zamówienia przydają się wszystkie te dane, ale nie zastępują się nawzajem.

  • Nazwa instytucji przechowującej dokument.
  • Nazwa i numer zespołu, jeśli dostępne w opisie.
  • Sygnatura jednostki oraz tytuł lub zakres lat księgi.
  • Numer aktu, strona lub inna wskazówka lokalizacji wpisu.
  • Imię, nazwisko, miejscowość i rodzaj zdarzenia jako dane pomocnicze.

Kopia dokumentu a kwerenda

Jeśli wskazujesz konkretny dokument i prosisz o jego skan, zamawiasz kopię. Jeśli znasz tylko nazwisko i szeroki okres, pytasz o możliwość przeprowadzenia poszukiwań, czyli kwerendy. To różny zakres pracy i możliwe różne opłaty.

Przed zamówieniem przeczytaj zasady i cennik danej instytucji. Możliwość wykonania kopii może zależeć od stanu materiału i ograniczeń w jego udostępnianiu. Nie zakładaj, że archiwum wykona bezpłatnie szerokie badanie rodziny.

Wzór krótkiego zamówienia

Szanowni Państwo,

proszę o informację, czy możliwe jest wykonanie cyfrowej kopii następującego dokumentu:

Archiwum: [nazwa]
Zespół: [nazwa i numer]
Jednostka / sygnatura: [oznaczenie]
Księga i rok: [rodzaj, miejscowość, rok]
Akt / strona: [numer]
Osoba lub zdarzenie: [dane pomocnicze]

Proszę o podanie kosztu, sposobu opłacenia i orientacyjnego terminu realizacji.

Z poważaniem,
[imię i nazwisko]

Usuń pola, których nie znasz, i nie zastępuj ich zgadywanymi wartościami. Jeśli znasz tylko wynik indeksu, dołącz jego opis i zapytaj, czy wystarcza do identyfikacji materiału.

Gdy nie znasz sygnatury

Opisz, czego szukasz i co już ustaliłeś. Podaj zakres czasu, miejscowość, rodzaj zdarzenia i dane rodziny pomocne w rozróżnieniu osób. Zamiast pisać „proszę znaleźć przodków Kowalskich”, zapytaj o zachowanie i miejsce przechowywania księgi właściwej dla konkretnej miejscowości i okresu.

Co sprawdzić po otrzymaniu kopii

  1. Czy przesłany materiał odpowiada zamówionemu dokumentowi?
  2. Czy widoczne są cały wpis, numer i ewentualne dopiski?
  3. Czy zapisano pełny opis źródła i pochodzenie pliku?
  4. Czy treść potwierdza poszukiwaną osobę, czy tylko podobne nazwisko?

Skan archiwalny nie jest automatycznie urzędowym odpisem aktu. Jeśli dokument ma służyć do postępowania urzędowego, sprawdź wymagany rodzaj dokumentu i procedurę we właściwej instytucji. W naszych poradnikach skupiamy się na pracy ze źródłami do historii rodziny.

Źródła i dalsza lektura