Poradnik

Błędy początkujących genealogów

Podobne nazwisko, gotowe drzewo i brak wyniku w bazie potrafią prowadzić do błędnych wniosków. Sprawdź, jak rozpoznać te pułapki.

Łączenie osób na podstawie nazwiska

Zbieżne imię i nazwisko to wskazówka, a nie dowód tożsamości. W tej samej okolicy mogły żyć osoby o podobnych danych. Sprawdź rodziców, partnera, wiek, adres i osoby występujące w kolejnych dokumentach.

Jeżeli kilka szczegółów pasuje, ale jeden istotny przeczy połączeniu, nie ignoruj go. Zachowaj kandydatów osobno i zaplanuj dokument, który pozwoli rozstrzygnąć wątpliwość.

Kopiowanie gotowego drzewa

Cudze drzewo może pomóc odkryć nowy trop. Nie powinno jednak zastępować dokumentu, na którym oparto relację. Sprawdź wskazane źródła i odczytaj ich treść. Dziesięć drzew powtarzających ten sam niesprawdzony wpis nie daje dziesięciu niezależnych potwierdzeń.

Traktowanie indeksu jak całego aktu

Indeks zawiera wybrane informacje. Skopiowane dane mogą nie pokazywać dopisku na marginesie, zawodu lub szczegółu potrzebnego do rozróżnienia osób. Zapisz dane indeksu, ale ostateczne wnioski formułuj po odczytaniu dostępnego dokumentu.

Wniosek „nie znaleziono, więc nie istnieje”

Brak wyniku może oznaczać brak indeksu, inny zapis nazwiska, inną parafię lub zbyt wąski zakres czasu. Sprawdź, co obejmuje wybrana baza. Następnie poszukaj opisu księgi i informacji o zachowanych rocznikach. Dopiero opis zasobu pozwala ocenić, czy danego materiału rzeczywiście brakuje.

Mieszanie różnych dat i miejsc

Urodzenie, chrzest i rejestracja aktu to odrębne zdarzenia. Podobnie miejsce zamieszkania rodziców nie musi być miejscem urodzenia dziecka. Wypisuj dane do osobnych pól. Nie przenoś automatycznie jednej daty lub miejscowości do całego profilu osoby.

Odkładanie źródeł na później

Po kilku miesiącach trudno odtworzyć, skąd pochodziła konkretna data. Opisuj dokument podczas pracy, razem z sygnaturą i numerem aktu. Zachowuj także zakresy bezowocnych poszukiwań. Dzięki temu kolejna próba zacznie się tam, gdzie skończyła się poprzednia.

Przeskakiwanie do najstarszego przodka

Podobne nazwisko w odległej epoce nie łączy automatycznie Twojej rodziny z dawnym rodem. Buduj ciąg relacji między kolejnymi pokoleniami. Jeśli brakuje jednego połączenia, nazwij tę lukę zamiast przykrywać ją atrakcyjną historią.

Krótka kontrola przed dodaniem osoby

  1. Czy wiem, z którego źródła pochodzi ta informacja?
  2. Czy porównałem inne dane niż imię i nazwisko?
  3. Czy chronologia jest możliwa, a miejsca zostały poprawnie rozpoznane?
  4. Czy odczytałem dokument, czy tylko indeks lub cudzą notatkę?
  5. Czy zachowałem wątpliwości i zapisałem następny krok?

Jeśli na któreś pytanie odpowiadasz „nie”, dodaj informację jako hipotezę. Wróć do zasad budowania drzewa albo do planu pierwszych badań.

Źródła i dalsza lektura