Poradnik

Jak budować drzewo genealogiczne

Dobre drzewo pozwala zrozumieć relacje i sprawdzić podstawę każdego ustalenia. Zapisuj źródła od początku, nawet przy najbliższej rodzinie.

Zacznij od znanych relacji

Wprowadź siebie i najbliższych krewnych, a następnie przechodź do wcześniejszych pokoleń. Każdej osobie przypisz osobny rekord. Nie łącz dwóch wpisów tylko dlatego, że mają to samo imię i nazwisko. Najpierw porównaj rodziców, małżonka, miejscowość i chronologię.

Papier, arkusz i program genealogiczny mogą być użyteczne. Na początku ważniejsze od wyboru narzędzia jest to, czy potrafisz przy każdej informacji wskazać źródło i odróżnić pewność od przypuszczenia.

Jakie dane zapisywać

  • Imię i nazwisko; przy zmianach nazwiska również nazwisko rodowe i warianty zapisu.
  • Zdarzenia z datą oraz miejscem: urodzenie, chrzest, ślub, zgon i pochówek.
  • Relacje: rodzice, partnerzy i dzieci, zgodnie z tym, co udało się ustalić.
  • Źródło każdej informacji oraz uwagi o sprzecznościach.
  • Własny identyfikator osoby, który pomaga porządkować pliki i notatki.

Nie zamieniaj przybliżenia w dokładną datę

Jeśli akt ślubu podaje wiek, wyliczony z niego rok urodzenia traktuj jako przybliżenie. Zapis „około 1885” zachowuje niepewność. Wstawienie daty „1 stycznia 1885” tworzy dokładność, której źródło nie dostarcza.

Zachowaj także nazwę miejscowości widoczną w źródle. W osobnym polu możesz dodać dzisiejszą identyfikację i współrzędne. Dzięki temu nie zgubisz śladu dawnej nazwy ani informacji potrzebnej do odnalezienia dokumentu.

Opis źródła, do którego da się wrócić

Przy dokumencie zapisz jego twórcę lub instytucję, miejscowość, rodzaj księgi, rok, numer aktu, sygnaturę i miejsce przechowywania. Jeśli korzystasz ze skanu, dodaj adres i datę dostępu. Sam link może przestać działać; opis dokumentu powinien nadal pozwalać go odnaleźć.

Przykład fikcyjnego opisu: parafia X, księga urodzeń z 1892 roku, akt nr 17, archiwum Y, zespół Z, sygnatura 12; kopia cyfrowa, adres źródła i data dostępu. Ten zapis ilustruje strukturę opisu, a nie rzeczywisty dokument.

Zapisuj argumenty za i przeciw

Przy niepewnej relacji dodaj krótką notatkę: co przemawia za połączeniem osób, co nie pasuje i czego brakuje do rozstrzygnięcia. Nie usuwaj sprzecznej informacji tylko po to, żeby drzewo wyglądało spójnie. Różnice wieku lub nazwiska mogą wymagać dodatkowego aktu.

InformacjaPodstawaSposób zapisu
Dokładna data w odczytanym akcieDokument i pełny opis źródłaData oraz źródło
Rok wyliczony z wieku przy ślubieAkt ślubu; brak aktu urodzeniaOkoło wskazanego roku
Pokrewieństwo opisane przez krewnegoRelacja ustnaRelacja z zaznaczeniem, że wymaga sprawdzenia

Kopie i publikacja

Regularnie wykonuj kopię drzewa oraz folderu ze źródłami. Jeśli narzędzie pozwala na eksport, sprawdź także, czy eksport zachowuje notatki i opisy źródeł. Pliki z dokumentami trzymaj osobno, w uporządkowanym katalogu.

Przed udostępnieniem drzewa przejrzyj informacje o osobach żyjących. Publiczna wersja nie musi zawierać pełnych dat urodzenia, adresów ani rodzinnej korespondencji. Jeśli korzystasz z cudzych zdjęć, uzgodnij możliwość ich publikacji.

Źródła i dalsza lektura