Nekrolog, zawiadomienie o ślubie albo ogłoszenie warsztatu w gazecie dopowiada to, czego nie ma w akcie: kto żegnał zmarłego, gdzie odbył się pogrzeb, jak nazywała się firma. Poznań miał w XIX i XX w. silną prasę polską i niemiecką, a Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa (WBC) zeskanowała długie serie najważniejszych tytułów.
Tytuły i roczniki
| Gazeta | Lata wydawania | Skany |
|---|---|---|
| Dziennik Poznański | 1859-1939, założony przez Hipolita Cegielskiego | WBC, roczniki 1859-1939; także Polona |
| Kurier Poznański | 2.01.1872 - 10.09.1939 | WBC, roczniki 1872-1939 |
| Orędownik | 1.04.1871 - IX 1939 | WBC, 1871-1939; seria z lat 1933-1939 osobno |
| Posener Zeitung | XIX w. do 1918/1919 | WBC, 1848-1918/1919; starsza seria z lat 1806-1815 |
| Ostdeutsche Zeitung / Deutsche Posener Zeitung | 1862-1878 | WBC |
| Posener Tageblatt | 1878-1939, ostatni numer 31.10.1939 | WBC, roczniki 1894-1939 |
Rekordy w WBC grupują roczniki w foldery. Kompletności numerów w poszczególnych latach nie sprawdzaliśmy; brak numeru w skanach nie oznacza, że się nie ukazał.
Polska czy niemiecka gazeta
Wybór tytułu zależy od środowiska rodziny: polska rodzina ogłaszała się raczej w Dzienniku Poznańskim, Kurierze Poznańskim czy Orędowniku, niemiecka w Posener Zeitung albo Posener Tageblatt. Przy rodzinie mieszanej, urzędniczej czy kupieckiej sprawdź oba obiegi.
Szukanie nekrologu bez indeksu
WBC nie ma indeksu nazwisk do tych gazet, a nawet tam, gdzie skan ma warstwę tekstową, maszynowy odczyt gotyku i starego druku jest zawodny. Dlatego najpierw ustal datę zgonu z aktu, karty meldunkowej albo wyszukiwarki grobów, a potem przejrzyj numery z kilku następnych dni. Nekrologi i zawiadomienia stały zwykle na ostatnich stronach, wśród ogłoszeń.
Źródła
- Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa - opisy tytułów podane w tabeli
- Polona - Dziennik Poznański
- Dziennik Poznański, 25 lutego 1872 r. - Wikimedia Commons
Źródła sprawdzone 7 października 2026 r.