Ustal, jaki dokument masz przed sobą
Sprawdź tytuł księgi, instytucję, rok oraz język zapisu. Masz skan oryginalnego aktu, wpis chrztu, odpis czy indeks? Zakres danych i układ dokumentu zależą od miejsca, czasu i sposobu prowadzenia rejestru. Nie zakładaj, że każdy akt wygląda tak samo.
Jeżeli zaczynasz od indeksu, zapisz numer aktu oraz nazwę parafii lub urzędu i spróbuj odnaleźć obraz zapisu. Odczytuj cały wpis, a nie tylko fragment, w którym widzisz nazwisko.
Rozdziel daty zdarzeń
Dokument może podawać datę sporządzenia aktu, datę urodzenia i datę chrztu. Są to osobne informacje. Zapisy pojawiające się w pierwszym zdaniu nie muszą oznaczać daty urodzenia. Zwróć uwagę, do jakiego czasownika lub zdarzenia odnosi się data.
Jeżeli widzisz dwie daty dotyczące tego samego zdarzenia, mogą one wynikać z użycia różnych kalendarzy. Zachowaj obie w odczycie. Przeliczenie zapisuj osobno i wykonuj dopiero po ustaleniu systemu datowania oraz epoki; nie zmieniaj oryginalnego zapisu na podstawie domysłu.
Wypisz osoby i role
- Dziecko: imię, płeć, data i miejsce urodzenia.
- Rodzice: imiona, nazwiska, nazwisko rodowe matki, podany wiek, zawód i miejsce zamieszkania.
- Osoba zgłaszająca zdarzenie: jej tożsamość i relacja z dzieckiem, jeśli podana.
- Świadkowie i rodzice chrzestni: dane oraz role wskazane w dokumencie.
- Osoba sporządzająca zapis i podpisy lub informacja o ich braku.
Powtarzający się świadek lub rodzic chrzestny może być krewnym, sąsiadem albo osobą pełniącą stałą funkcję. Zapisz go jako trop, ale nie dodawaj pokrewieństwa bez dodatkowej podstawy.
Przykład odczytu — dane fikcyjne
| Fragment przykładowego zapisu | Co zanotować | Czego nie zakładać |
|---|---|---|
| Akt sporządzono 12 maja; dziecko urodziło się 10 maja | Dwie odrębne daty: rejestracji i urodzenia | Że początkowa data jest datą urodzenia |
| Ojciec Jan, lat 30; matka Maria z Nowaków | Dane rodziców i nazwisko rodowe matki | Dokładnej daty urodzenia ojca wyliczonej tylko z wieku |
| Rodzice zamieszkali w miejscowości X | Miejsce zamieszkania w chwili zdarzenia | Że oboje urodzili się w miejscowości X |
Tabela jest przykładem dydaktycznym. Nie przedstawia konkretnego aktu ani rzeczywistej rodziny.
Sprawdź marginesy i sąsiednie wpisy
Dopisek może odnosić się do późniejszego zdarzenia lub korekty. Zachowaj go razem z główną treścią, również gdy nie potrafisz go jeszcze odczytać. Przy trudnym piśmie porównaj powtarzające się słowa z innymi wpisami tej samej osoby prowadzącej księgę.
Nie dopasowuj liter tylko do oczekiwanego nazwiska. Zapisz nieczytelne miejsce i ewentualne warianty odczytu. Odróżnij transkrypcję, tłumaczenie i własną interpretację.
Zaplanuj kolejny dokument
Dane rodziców mogą prowadzić do ich ślubu, aktów urodzenia rodzeństwa albo wcześniejszych zapisów tej rodziny. Wybierz kierunek na podstawie konkretnego pytania. Jeśli nie znasz miejsca pochodzenia rodziców, akt ślubu może dostarczyć nowych wskazówek, ale jego zawartość trzeba sprawdzić.
Zapisz pełny opis aktu i wnioski w drzewie genealogicznym. Jeżeli masz tylko numer wpisu, skorzystaj z poradnika zamawiania dokumentów.