Akta policyjne

„Akta policyjne” to nie jeden zbiór

Akta osobowe dotyczą konkretnego funkcjonariusza: przebieg służby, awanse, kary, opinie. Dokumentacja jednostki opisuje komendę albo posterunek jako całość; nazwisko przodka może się w niej pojawić nawet wtedy, gdy jego teczka nie przetrwała. Rozkazy personalne, publikowane w prasie urzędowej policji, ogłaszały przyjęcia, przeniesienia i awanse. Osobno istnieje dokumentacja emerytalna i dokumentacja spraw, w których policjant występował jako świadek albo prowadzący.

Bez tego rozróżnienia zapytanie do archiwum jest za szerokie, żeby dało się na nie odpowiedzieć.

Pięć rodzajów archiwów

Dla Policji Państwowej głównym miejscem jest Archiwum Akt Nowych z aktami Komendy Głównej oraz archiwa państwowe z aktami komend wojewódzkich i powiatowych; akt osobowych zachowało się niewiele. Dla policji granatowej i Milicji Obywatelskiej właściwy jest Instytut Pamięci Narodowej z publicznym inwentarzem, a dla części dokumentacji MO także archiwa Policji. Dla formacji zaborczych archiwa państwowe właściwe dla dawnej guberni, prowincji albo kraju koronnego oraz archiwa centralne w Wiedniu i Berlinie.

Gdy akta mówią coś trudnego

Dokumenty z IPN potrafią pokazać rzeczy, o których rodzina nie wiedziała albo nie mówiła. Ten dział zawiera osobny materiał o tym, jak czytać takie akta, czego w nich nie ma i co zrobić z wiedzą, której się nie spodziewało. Sprawdź autora, cel i okoliczności powstania każdego dokumentu.